دفترچه نهایی کیفیت (Final Book یا MRB، Manufacturing Record Book) مجموعه مدارکی است که سازنده سازه فولادی هنگام تحویل به کارفرما می‌دهد تا نشان دهد هر قطعه طبق نقشه، با متریال گواهی‌دار، جوشکار واجد صلاحیت و بازرسی‌های لازم ساخته شده است. معمولاً شامل فهرست نقشه‌ها، نقشه‌های جاری، گواهی‌های MTC، ITP امضاشده، گزارش‌های NDT و ابعادی، ضخامت رنگ (DFT) و NCRها با تصمیمشان است. اگر این سوابق در طول ساخت در یک سامانه ثبت شوند، دفترچه در چند دقیقه ساخته می‌شود.
یک Final Book کامل چه بخش‌هایی دارد؟
| بخش | محتوا |
|---|---|
| جلد و فهرست | پروژه، تحویل یا فاز، تناژ، تاریخ، فهرست فصل‌ها |
| فهرست نقشه‌ها | شماره و بازنگری هر نقشه با شماره صفحه در دفترچه |
| نقشه‌ها | نقشه جانمایی، اسمبلی و قطعه در آخرین بازنگری، مهرخورده |
| متریال | گواهی‌های MTC با شماره ذوب و ارتباط آن‌ها با قطعات |
| جوش | WPS، صلاحیت جوشکاران، جوشکار هر جوش |
| بازرسی | ITP امضاشده، گزارش‌های ابعادی، فیت‌آپ و جوش، NDT |
| رنگ | آماده‌سازی سطح و قرائت‌های DFT |
| عدم انطباق‌ها | NCRها، تصمیم و اقدام اصلاحی هر کدام |
چرا جمع کردن دفترچه هفته‌ها طول می‌کشد؟
چون سوابق در طول ساخت در جاهای مختلف ثبت میشوند: گواهی‌ها در انبار، گزارش‌های بازرسی در پوشه کیفیت، نقشه‌ها در دفتر فنی و NCRها در ایمیل. در پایان پروژه کسی باید این‌ها را پیدا کند، به هم ربط بدهد و جای خالی‌ها را کشف کند. معمولاً همین‌جاست که معلوم می‌شود گزارش NDT یک جوش یا MTC یک ذوب گم شده است، وقتی دیگر برای جبران دیر شده.
ساخت خودکار از زنجیره داده
اگر هر قطعه از ابتدا به ذوب، جوشکار، بازرسی و نقشه‌اش وصل باشد، دفترچه فقط یک «پرس‌وجو» روی همین زنجیره است. در SteelERP:
- دفترچه هر تحویل یا کل پروژه به فارسی، انگلیسی یا عربی ساخته می‌شود.
- اگر حلقه‌ای از زنجیره کم باشد، دفترچه ساخته نمی‌شود و سامانه دقیقاً می‌گوید چه چیزی کم است.
- ساخت شبانه خودکار، با اثر انگشت SHA-256 برای هر PDF.
- اگر بعد از ساخت چیزی تغییر کند، دفترچه «قدیمی» علامت می‌خورد.
- کارفرما و بازرس شخص ثالث آن را از پورتال خودشان می‌بینند.
نتیجه مهم‌تر از سرعت، این است که جای خالی‌ها در طول ساخت دیده میشوند، نه در روز تحویل.
مثال عددی
اعداد این مثال فرضی‌اند؛ با داده کارخانه خودتان دوباره حساب کنید.
پروژه‌ای ۱٬۵۰۰ تنی با حدود ۳ هزار مارک را در نظر بگیرید. اگر برای هر مارک به‌طور میانگین چهار سند لازم باشد (MTC، گزارش جوش، NDT و DFT)، دفترچه نهایی حدود ۱۲ هزار سند دارد.
اگر فقط ۲ درصد این سندها گم یا ناقص باشد، ۲۴۰ سند باید در پایان پروژه دوباره پیدا یا تهیه شود؛ همان وقتی که تیم کیفیت درگیر تحویل است. وقتی هر سند هنگام ثبت به مارکش وصل شود، جای خالی همان روز دیده می‌شود، نه هفته تحویل.
سوالات متداول
فرق MRB و MDR چیست؟
هر دو به مجموعه مدارک ساخت و کیفیت گفته میشوند. MRB بیشتر به سوابق ساخت و بازرسی اشاره دارد و MDR (Manufacturer's Data Report) در برخی کارفرماها شامل مدارک مهندسی هم هست. محتوای دقیق را مشخصات پروژه تعیین میکند.
دفترچه باید برای هر تحویل جدا باشد؟
به قرارداد بستگی دارد. بسیاری از کارفرماها دفترچه هر فاز ارسال را می‌خواهند و یک دفترچه کامل پروژه در پایان.
منابع و مطالعه بیشتر
دمو SteelERP روی داده نمونه یک پروژه سازه فولادی.